Belgisch Shorts 3: De beeldende traditie

80 minuten

Duik in de wereld van Belgische animatoren die de rijke beeldtraditie van het land niet kunnen negeren: van pionier Raoul Servais tot jongere kunstenaars die zijn nalatenschap voortzetten.

Belgisch Shorts 3: De beeldende traditie

De relatie van België met animatie is allesbehalve saai. Net als de Belgische politiek is de artistieke productie levendig en vaak surrealistisch. Animators als Emma de Swaef en Marc Roels zetten vandaag de dag een lange Belgische traditie van surrealisme, magisch realisme en absurdisme voort, zonder ooit de focus op diepe menselijke emoties te verliezen. En het lijkt nog maar gisteren dat wijlen Raoul Servais in de jaren zestig een pionier was in het medium animatie in België, door een aparte afdeling voor animatiefilm op te richten aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent – ​​een primeur voor continentaal Europa.

België experimenteert graag, en niet alleen met friet en wafels. In de vorige eeuw experimenteerden kunstenaars met 'Ride'-films, 3D-projecties en de wisselwerking tussen live-action en animatie. Brussel was ooit de hoofdstad van de Europese animatie en huisvestte de grootste animatiestudio van West-Europa. Ondanks de bescheiden omvang van het land heeft het vele grote animatieregisseurs voortgebracht die wereldwijd erkenning kregen – het voelt bijna surrealistisch dat Hollywood nooit contact met hen heeft opgenomen.

Toch is de Belgische animatiescene notoir moeilijk te definiëren. Op het eerste gezicht lijkt niemand iets met elkaar gemeen te hebben… Maar als je de verbanden legt, worden ze duidelijk: een passie voor grafische kunst diep geworteld in de rijke Belgische schildertraditie (dank aan de Vlaamse Meesters), een nostalgische terugkeer naar traditionele technieken (vooral stop-motion) en humor. Heel veel humor, bij voorkeur van de meest absurde soort. En natuurlijk is het surrealisme nooit ver weg, en waarom ook niet? De surrealistische kunststroming is immers praktisch in België ontstaan. Of is iemand René Magritte en zijn pijp vergeten?

België op de foto
Belgische animatiefilmmakers putten graag uit de rijke beeldende traditie van het land: van de wereldberoemde Vlaamse Meesters tot de pioniers van het surrealisme en het magisch realisme. In dit programma gaan films van de peetvader van de Belgische animatie, Raoul Servais, in dialoog met werk van jongere kunstenaars die zich moeiteloos bewegen tussen de werelden van illustratie, schilderkunst en animatiefilm.

Dit programma werd vertoond als onderdeel van Kaboom Animation Festival 2025

Te zien in dit programma

Chromofobie

Chromophobia

  • Raoul Servais
  • België, 1965
  • 10 min.

Een leger van chromofoob valt een onschuldig stadje binnen en veegt alle kleur weg. Gelukkig verschijnt er verzet in de vorm van een scharlakenrode nar die de heerschappij van kleur herstelt met behulp van zijn chromatische trucs. Chromophobia – een onmiskenbare en universele politieke allegorie – betekende de internationale doorbraak voor Raoul Servais en is een uitstekend voorbeeld van zijn antimilitarisme, dat een van de belangrijkste thema's in zijn werk werd.

Genius Loci

Genius Loci

  • Adrien Merigeau
  • Frankrijk, 2019
  • 16 min.

Op een nacht ziet Reine, een jonge eenling, te midden van de stedelijke chaos een mystieke eenheid die levend lijkt, als een soort gids. Genius Loci , een samenwerking met onder anderen de Belgische cartoonist Brecht Evens, is een ongrijpbare reis, rijk aan invloeden, die je meesleept zoals weinig andere korte films dat doen.

Houd me stevig vast

Hold Me Tight

  • Mélanie Robert-Tourneur
  • België / Frankrijk, 2021
  • 6 min.

In het hart van een donker bos ontmoeten twee silhouetten elkaar, trekken elkaar aan en stoten elkaar af in een explosieve bruidsparade. Houd me stevig vast Het is een duistere, sensuele weergave van seksueel genot.

Nachtvlinders

Nocturnal Butterflies

  • Paul Delvaux / Raoul Servais
  • België, 1997
  • 8 min.

Een mot leidt je naar de wachtkamer van een nachtstation waar een surrealistische scène zich afspeelt. Nocturnal Butterflies , de eerste en tevens laatste film die volledig in 'Servaisgraphy' (een techniek om live-action met animatie te combineren) is gemaakt, is geïnspireerd op het werk van de Belgische schilder Paul Delvaux. Een uniek stukje animatiegeschiedenis, gemaakt door de peetvader van de Belgische animatie.

Stil Panorama

Silent Panorama

  • Nicolas Piret
  • België, 2023
  • 5 min.

In deze geanimeerde miniatuur komt een tekening geleidelijk tot leven voor onze ogen en vertelt niet alleen het verhaal van een wild zwijn op de vlucht, maar ook van de manieren waarop mensen plekken hebben ingenomen die ooit aan de natuur toebehoorden. Animator Nicolas Piret gebruikt slechts één vel papier om dit zorgvuldig vormgegeven korte verhaal te vertellen.

Simbiose Vleselijk

Simbiosis Carnal

  • Rocío Álvarez
  • België, 2017
  • 10 min.

Met behulp van organische animatietechnieken neemt animator, illustrator en schilder Rocío Álvarez de kijker mee op een poëtische reis door de geschiedenis van seks, een geschiedenis die het vrouwelijk genot lange tijd heeft genegeerd en onderdrukt. Een reis van ons cellulaire verleden naar ons Tinder-heden.

De leugenachtige engel

The Lying Angel

  • Geert Vandenbroele / Kris Mergan
  • België / Nederland, 2020
  • 12 min.

Hebben Noah en Darwin iets over het hoofd gezien? Zou het kunnen dat wij uiteindelijk toch niet de meest succesvolle vorm van evolutie zijn? Aan boord van de Leugenaar loopt het gezelschap van de meest succesvolle leugenaars uit de hand. Wie overleeft de Homo Sapiens? De Leugenaar , die de menselijke evolutie (en de bijbehorende kunst) eert en bespot, is een politiek commentaar op de mogelijke ondergang van onze soort.

aansporen

Urge

  • Pieter Coudyzer
  • België, 2017
  • 5 min.

De bekroonde korte film Urge , op muziek van Danny Elfman van zijn album Rabbit and Rogue , volgt de epische en tumultueuze vlucht van een klein lieveheersbeestje.